Sağlık gerekçesiyle işten ayrılan işçi tazminat öder mi?

      13.05.2021
      Sağlık gerekçesiyle işten ayrılan işçi tazminat öder mi?

      Ülkemizde çalışma şartları ve esasları, iş sözleşmesine göre belirlenmektedir. İş sözleşmesinde çalışma şartları, işten ayrılma şartları, yükümlülükler ve cezai yaptırımlar gibi hususlar ayrıntılı olarak belirlenmiştir. İş sözleşmesine konulan cezai şartların işçiyi de işvereni de bağlaması gerekir.

      Çalışan bir işçi iki farklı türde işten ayrılabilir. Biri haklı fesihle işten ayrılma ve haksız fesihle işten ayrılma şeklindedir. Haksız fesihle işten ayrılma durumlarında tazminat ödemek durumunda kalınabiliyor. İşçinin işten ayrılma sebeplerinden biri de sağlık nedenleriyle ayrılmaktadır. Peki, sağlık nedeniyle işten çıkan tazminat öder mi? Sağlık nedeniyle işten ayrılmak haklı fesih sebebi mi? Hangi durumlarda tazminat ödenir? İşte konuya dair detaylar…

      Özel sektörde işe girerken, iş sözleşmesi imzalanmaktadır. İş sözleşmesine de cezai şartlar konulabiliyor. Sözleşmeye konulan cezai şartlar genellikle işçinin belirli bir süre dolmadan işten ayrılması durumunda en az birkaç maaş ücret tutarında tazminat ödemesi şeklinde olmaktadır. Borçlar Kanunu’na göre ise hizmet sözleşmesinde sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersiz olarak kabul edilmektedir. İş Kanunu’nda bu konuya dair böyle bir hüküm bulunmuyor.

      YARGIYAT’IN KONUYA BAKIŞI NE ŞEKİLDE?

      İş Hukukunda “İşçi Yararına Yorum İlkesi” evrensel bir kural olarak uygulanmaktadır. Yargıtay da söz konusu bu ilkeden hareket ederek iş sözleşmelerinde yalnızca işçi aleyhine yükümlülük getiren cezai şart hükümlerini kabul etmiyor. Bununla birlikte işçinin lehine konulan tek taraflı cezai şartların uygunluğunu kabul ediyor.

      İş sözleşmelerindeki cezai şartların, her iki taraf için düzenlenmesi gerektiği uygun görülmekle birlikte, işçi aleyhine kararlaştırılan şartların işveren aleyhine kararlaştırılan şartlarla eşit olması kuralı da aranıyor. Yani işçi aleyhine belirlenen cezai şart, işveren için belirlenen şartla aynı oluyor ve işverenin yükümlülüğünü aşamıyor.

      Örneğin, haksız iş akdi feshi nedeniyle işçiye 2 aylık tutarında, işverene ise 1 aylık tutarında tazminat ödeme yükümlülüğü konulması durumunda sözleşme geçersiz sayılmaz. Ancak söz konusu iş fesihi dava konusu olursa işveren haklı dahi olsa işçinin ödemesi gereken tazminat, işverenin yükümlülüğü olan 1 aylık maaş tutarını aşamamaktadır.

      BELİRLİ SÜRELİ SÖZLEŞMEDE CEZAİ ŞART DURUMU NASILDIR?

      İşçi ile işveren arasında yapılan iş sözleşmesinin süresi bitmeden yapılan fesih nedeniyle konulan cezai şartın geçerli olabilmesi için, işçi ile işveren arasında imzalanan iş sözleşmesinin belirli süreli olması gerekir.

      Kanunlara göre, belirli süreli sözleşmelerinin belli başlı koşulları bulunmaktadır. Örneğin, bazı ihaleli ilerde belirli süreli iş sözleşmesi yapılabiliyor. Ancak iş süreli olmadığı halde bazı işverenler çalışanlara kıdem tazminatı ödememek için sözleşmeyi 2 veya 3 yıl gibi süreli gösterebiliyor. Bu gibi sözleşmeler yargı denetimine tabi olduğu için, bu sözleşmelere belirli süreli değil belirsiz süreli olduğuna karar verebiliyor.

      SAĞLIK GEREKÇESİYLE İŞTEN AYRILAN İŞÇİ TAZMİNAT EDER Mİ?

      Cezai şart içeren iş sözleşmelerinde “Haklı Sebep Haricinde” şeklinde bir ibarenin bulunmasına dikkat edilmelidir ve böyle bir ibarenin yer alması her iki taraf için de hakkaniyetli olacaktır. Böyle bir ibarenin bulunması durumunda, haklı bir sebep olduğunda iş akdini feshetmek zorunda kalan işçi tazminat ödeme riskiyle karşılaşmayacaktır.

      Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin (2018 / 1375, 2020 / 19552) tarihli dosyasında bu duruma örnek olacak bir karar çıkmıştır. Karara göre, üç yıl süreli sözleşme imzalayan bir hekim, başka bir ilde yaşayan eşinin yanında bulunan çocuğunun sağlık sorunları nedeniyle sözleşmenin birinci yılında işten ayrılmıştır. İşveren, hekimden 60 bin lira tutarında tazminat talep eder. Konu ilk derece mahkemelerinden sonra Yargıtay’a gelir. Yargıtay, sağlık hakkının anayasal bir hak olduğuna dikkat çekerek, haklı ve meşru bir gerekçe olmadan iş yeri yönetmeliği veya iş yeri genelgesi gibi düzenlemelerle sağlık hakkının kullanılmasının kısıtlanamayacağını belirtir. Yargıtay, olayın araştırılması ve hekimin çocuğunun gerçekten sağlık sorunu bulunduğunun tespiti halinde tazminat ödemenin haksızlık olacağına karar verir. Böyle bir durumda iş sözleşmesinin hekim tarafından feshedilmesinin isabetli olduğuna karar verilmiştir.

      YAZAR BİLGİSİ
      YORUMLAR

      Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.