Cumhurbaşkanı açıkladı! Ekonomi reform paketinde neler var?

      Cumhurbaşkanı açıkladı! Ekonomi reform paketinde neler var?

      Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “İnsan Hakları Eylem Planı”ndan sonra merakla beklenen “Ekonomi Reformları”nı da dün itibarıyla açıkladı.
      Ekonomi Reform Paketi ile sürdürülebilir, güçlü ve kaliteli büyüme hedeflenirken, yeni dönemin dört temel üzerinde olacağı belirtildi. Cumhurbaşkanı bu dört ana başlığı “yatırım, istihdam, üretim ve ihracat” olarak sıraladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu amaçlara yönelik harcama disiplini, kamu borç yönetimi, vergi düzenlemeleri, kamu alım ihaleleri, kamu özel işbirlikleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri gibi yeni politikaları hayata geçireceklerinin altını çizdi.

      Reform paketinin temel amaçları ise “makroekonomik istikrarın temini, rekabetçi üretim, verimlilik artışları, şeffaf, öngörülebilir ve hesap verilebilir yönetişim anlayışı” olarak sıralandı. Peki, genel başlıklar itibarıyla paketin içeriği neleri kapsıyor, hangi alanlarda reformlar gerçekleştirilecek ve paketin nihayi hedefleri neler olacak? Ekonomi Reform Paketine dair tüm detaylar yazımızın içeriğinde…

      Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın dün açıkladığı Ekonomi Reform Paketi için yayımlanan kitapçığa göre, “makro ekonomik politikalar ve yapısal politikalar olmak üzere iki ana reform alanı yer alırken her iki reform hedefi altında ise beşer başlık belirlenmiştir.
      Makro Ekonomik Politikalar başlığı altında kamu maliyesi, fiyat istikrarı, finansal sektör, cari açık ve istihdam yer alırken, Yapısal Politikalar başlığı altında ise kurumsal yönetişim, yatırımların teşvik edilmesi, iç ticaretin kolaylaştırılması, rekabet, piyasa gözetimi ve denetimi gibi başlıklar yer almıştır.
      Kamu Maliyesi kapsamında güven ve istikrara dayalı mali disiplin temel öncelik olarak yer alırken, risklere karşı güçlü bir kamu maliyesi yapısının oluşturulması da temel amaç olarak belirlendi. Bu amaç doğrultusunda altı hedef belirlendi ve bu hedefler aşağıdaki gibidir.
      Açıklanan pakette, bütçe hazırlama sürecinin sadeleştirilmesi kapsamında iki farklı başlıkta değerlendirilen Orta Vadeli Program (OVP) ve Orta Vadeli Mali Plan (OVMP) tek bir belge haline getirilecek.
      Kamu Maliyesi Raporu kapsamında bütçe uygulama sonuçları, kamu mali politikası gelişmeleri ve hedefleri şeffaflık kapsamında üçer aylık dönemlerde kamuoyu ile paylaşılacak. Özel hesap uygulamaları ise hizmetin niteliğine göre acil ve zorunlu olanlarla sınırlı tutulacak ve bu kriterleri karşılamayan uygulamalar peyderpey kaldırılacak.
      Döner sermayeler 2022 yılı itibarıyla aşamalı olarak merkezi yönetim bütçesine dahil edilecek ve bütçe haklarının kapsamı genişletilecek. Tüm döner sermaye işletmeleri gözden geçirilerek ve verimli olmayanlar işletmeler kapatılacak.
      Yerel yönetimlerin borç stoklarının artmasını önleyecek düzenlemeler hayata geçirilecek ve bu sayede borç sürdürülebilirliği sağlanacak.
      Sosyal yardımların etkin ve hakkaniyetli bir şekilde dağıtılması için sosyal verilerin tamamı (buna belediyeler de dahil) kurulacak olan “Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi”ne entegre edilecek.
      Kamu kurumları için taşıt alımına ve kiralamalara ciddi anlamda sınırlandırmalar getirilirken, temsil ve ağırlama gibi harcamalarda da katı sınırlandırmalar getirilecek.
      Kamuda istihdam edilen personelin iş ve işlemleri tek bir idare tarafından yürütülecek. Yine kamu kurumlarının yurt dışı teşkilatları da etkin bir şekilde denetlenerek etkinliği ve verimliliği de artırılacak.
      Hazinenin kullanımı dışında kalan diğer kurumların hesabı, kurulacak olan “Tek Hazine Kurumlar Hesabı”na aktarılacak ve bu sayede nakit yönetiminin verimliliği artırılacak.
      Kamunun toplam borç stoku içerisindeki döviz cinsi borçların payı azaltılacak. Borçlanmanın vadesi artırılacak ve borçlanmada Türk Lirası enstrümanlara ağırlık verilecek. Son olarak itfa profilinin dengeli dağılımı için değişim ihaleleri borç yönetimi aracı olarak etkin bir şekilde kullanılacak.

      ESNAFA VERGİ MUAFİYETİ GETİRİLECEK

      Vergi düzenlemeleri kapsamında, geliri belli bir seviyenin altında kalan veya düşük olan küçük esnaflar vergiden muaf olacak. yani kısaca basit usulde vergilendirilen esnaflar gelir vergisinden muaf tutulacak aynı zamanda beyan yükümlülükleri de kaldırılacak. Söz konusu küçük esnaflar içerisinde; çay ocağı işletenler, terziler, tuhafiyeciler, berberler, kuaförler, marangozlar, kaportacılar, tornacılar ve lastikçiler gibi onlarca esnaf grubu yer almaktadır. Bu şekilde faaliyet gösteren yaklaşık 850 bin küçük esnaf gelir vergisinden muaf tutulacak.

      KAMU İHALE KANUNU’NDAKİ İSTİSNALAR AZALTILACAK

      4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yer alan istisnalar büyük oranda azaltılacak. Kalan istisnalar ise düzenli olarak denetlenecek ve izlenecek. Kamusal işletmelerin alımlarını düzenlemek üzere “Sektörel Kamu Alımları Kanunu” çıkartılacak ve tüm iş ve işlemler bu kanuna göre yapılacak.
      Sertifikasyon yani ehliyet ve liyakat sistemi kurulacak. Bu sistem kamu ihalelerine katılan firmaların liyakat ve yetkinliklerini belirleyerek kamuoyu ile paylaşacak. İhale şartlarını taşıyan firmalar sertifikasyon sistemine dahil olabilecek.

      YERLİ VE MİLLİ HAMLELER ARTACAK

      Yerli sanayi ve kamunun iş birliğini sağlayacak yeni ihale modelleri geliştirilecek. Kamu alımlarında yerli ürün sağlayan müteşebbisler tercih edilecek. Terli ürün alımlarını teşvik amacıyla “Merkezi İzleme Sistemi” kurulacak ve bu sistem “Sanayileşme İcra Komitesi” altında faaliyet gösterecek.

      EKONOMİDE FİYAT İSTİKRARI SAĞLANACAK

      Ekonomi Reform Paketi kitapçığına göre, ekonomide fiyat istikrarının sağlanması amacıyla “Fiyat İstikrar Komitesi” kurulacak. Bu komitenin görevi ise enflasyonu takip etmek, dezenflasyon süreci önünde risk oluşturan şokları değerlendirmek ve gerekli önlemleri almak ve yönetmek olarak belirlenmiştir. Fiyat İstikrarı Komitesi; Hazine ve Maliye Bakanlığı Koordinasyonunda olacak ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’ndan oluşacak.
      Yine gıda fiyatlarının enflasyonda yarattığı dalgalanmaların önüne geçilmesi için “Erken Uyarı Sistemi” kurulacak. İlkim, afet ve ekim davranışlarındaki değişim bu sistemle takip edilerek gerekli tedbirler önceden alınabilecek. Tarlada veya hallerde kalan ürünler, Dijital Tarım Pazarlama ismi ile açılacak özel bölümlerde alıcılarla buluşturulacak. Bu sayede hem ürün israfının önüne geçilecek hem de ürünlerde fiyat istikrarı sağlanacak. Ürünlerin üreticiden tüketiciye gelene kadarki fiyat artışının önlenmesi amacıyla Hal Yasası çıkartılacak aracılık maliyetleri düzenlenecek.

      FİNANSAL SEKTÖRLER DÜZENLENECEK

      Finansal sektörler düzenlemesi kapsamında “Kredi Yaşam Döngüsü Projesi” hayata geçirilecek. İzlemede olan kredilere yönelik yeniden yapılandırmalar hayata geçirilecek ve ilgili firmalar için rehabilitasyon fonksiyonları oluşturulacak. Sorunlu kredilerden katma değer ve istihdam oluşturma potansiyeli bulunanlar için rehabilitasyon çalışması amacıyla sermaye fonlarının kurulması çalışmaları yapılacak. Yaşama imkanı olmayan alacakların ise varlık yönetim şirketlerine satışı ve aktiften silinmesi gibi tedbir mekanizmaları oluşturulacak. Varlık yönetim şirketlerinin daha güçlü bir yapı içerisinde faaliyet gösterebilmesi için de yasal altyapılar oluşturulacak.
      Katılım finans sektörü için müstakil “Katılım Finans Kanunu çıkartılacak. Katılım finans sektör altında yer alan tüm sektörler tek çatı altında toplanacak ve faaliyetlerini bu kanun çerçevesinde gösterecekler. Katılım finans kuruluşlarının katılım finans ilkelerine uyum düzeylerini bağımsız bir şekilde denetlemek ve derecelendirmek için “Katılım Finans Derecelendirmesi” sistemi hayata geçirilecek.

      DİJİTAL BANKACILIK VE DİJİTAL PARALAR İÇİN DÜZENLEME YAPILACAK

      Finansal kredi ve risk verilerini inceleyen Risk Merkezi, Merkez Bankası kontrolünde yeniden düzenlenecek. Yine Merkez Bankası dijital paranın ekonomik, teknolojik ve hukuki altyapısını oluşturacak.
      Finansal tüketicinin korunması amacıyla rekabetin güçlendirilmesine yönelik gözetim mekanizması oluşturulacak.
      Mülkiyet hakkını güvence altına almak amacıyla zamanaşımından dolayı Yatırımcı Tanzim Merkezi’ne devredilen yatırım hesapları, hak sahiplerinin talep etmesi durumunda iade edilecek.
      Şirketlerin sermaye yapısının güçlendirilmesi için öz kaynakla finansmanı teşvik edici düzenlemeler hayata geçirilecek.
      Finansal teknoloji alanında “Fintek Strateji Belgesi” hazırlanacak ve bu sayede ödeme ve elektronik para kuruluşlarının “Bankalararası Kart Merkezi”nde temsil edilmesi sağlanacak.

      BES SİSTEMİNİN ALANI GENİŞLEYECEK

      Ekonomi Reform Paketi içerisinde yer alan bir diğer düzenleme ise, 18 yaş altındaki bireylerin Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) dahil edilmesi oldu. BES ile birlikte sağlık sigortası, hayat sigortası ve eğitim sigortası gibi özel güvencelerin paket şeklinde sunulması sağlanacak. BES dışında emeklilik hizmeti veren sandık ve vakıf gibi kuruluşlarda toplanan birikimlerin cazip imkanlarla BES’e aktarılması imkanı sağlanacak.

      CUMHURBAŞKANLIĞINA BAĞLI İKİ BAŞKANLIK KURULACAK

      Yenilikçi, rekabetçi ve güçlü bir sağlık sanayisinin geliştirilmesi amacıyla “Sağlık Endüstrileri Başkanlığı” ile yeni ve çağdaş teknolojilerde yurtiçi kabiliyeti artırmak, genç istihdamını teşvik etmek ve küresel rekabet gücü kazanmak amacıyla “Yazılım ve Donanım Endüstrileri Başkanlığı” kurulacak. Her iki kurum da Cumhurbaşkanlığına bağlı olacak.

      ENERJİ İTHALATI AZALTILACAK

      Enerji Verimliliği Kanunu’nda bazı değişiklikler yapılarak bina, tarım ve hizmet sektörleri de enerji verimliliği destekleri kapsamına alınacak. Elektrik enerjisi depolama alanları için yasal altyapılar hazırlanacak. Doğalgaz piyasası yeniden yapılandırılarak rekabetçi bir piyasa yaratılacak. Maden, petrol ve doğalgaz arama ve üretimi için yatırım ortamları iyileştirilecek.

      EKONOMİDE YEŞİL DÖNÜŞÜME HIZ VERİLECEK

      Ulusal Döngüsel Ekonomi Eylem Planı hazırlanacak. Enerjisini kendi karşılayacak kaynak ve verimliliği yüksek olan organize sanayi bölgeleri kurulacak. Elektrikli araçlar için şarj altyapıları oluşturulacak ve güçlendirilecek. Toplu taşıma filolarında elektrikli araçların kullanılması teşvik edilecek.

      İSTİHDAMI ARTIRMA ADIMLARI ATILACAK

      İstihdam teşviklerinin etkinlikleri gözden geçirilecek ve teşvik sistemleri yeniden yapılandırılacak. İlave istihdam sağlayan kuruluşlara finansman desteği sağlanacak. Küçük ölçekli firmalardan limit sıkıntısı yaşayanlara KGF kefaletiyle 100 bin liraya kadar kredi verilecek. Kredi geri 6 ay geri ödemesiz ve 2 yıl vadeli olacak.
      Genç istihdamın artırılması amacıyla meslek eğitim alanlarına destek verilecek. Meslek eğitim merkezlerinin cazip hale getirilmesi iççin kalfalık ücretlerinde artış sağlanacak.

      EKONOMİK KOORDİNASYON KURULU OLUŞTURULACAK

      Kalkınma Planı, Orta Vadeli Program ve Yıllık Program’da yer alan eylemlerin eşgüdümünü ve uygulama başarısını sağlamak amacıyla “Ekonomik Koordinasyon Kurulu” kurulacak. Kurul her ay düzenli olarak toplanacak ve sonuçları kamuoyu ile paylaşacak.

      TÜİK’İN YAPISI DEĞİŞECEK

      Kurumsal Yönetişim adı altında kurumsal yapıların güçlendirilmesi sağlanacak. Bu kapsamda TÜİK “İlişkili Kuruluş yapısına dönüştürülecek. Üst düzen kamu görevlerine atanmada aranacak mesleki tecrübe şartları da güçlendirilecek. Düzenleme ve Denetleme kurum başkanlarının, diğer kurumların yönetimlerinde ve denetimlerinde görev almamaları sağlanacak.

      TEŞVİK SİSTEMLERİ SADELEŞTİRİLECEK

      Yeni ekonomi reform paketinde teşvik sistemleri de düzenlenecek. Mevcut teşvik sistemi sadeleştirilerek seçici ve süreli bir yapıya kavuşturulacak. Yeni sistemde yenilikçi ve katma değerli üretime yönelen, öz sermeye ağırlıklı gerçekleştirilen yatırıma ağırlık veren, küresel değer zincirinin bir parçası olmaya aday olan yatırımlara daha fazla destek sağlanacak.
      İç ticarette rekabeti artıracak ve ticareti kolaylaştıracak adımlar atılacak. Şirketlerin dijitalleşmesi için gerekli uygulamalar geliştirilecek. Uluslararası gelişmeler dikkate alınarak elektronik ticaretim yol haritası belirlenecek.

      YAZAR BİLGİSİ
      YORUMLAR

      Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.