İhbar tazminatı nedir?

      17.11.2020
      İhbar tazminatı nedir?

      Çeşitli nedenlerden dolayı işçi ve işveren arasında yaşanan anlaşmazlıktan dolayı işçinin iş akdinin sonlandırılması söz konusu olmaktadır. Böyle durumlarda işçiye yasal bazı haklar tanınmaktadır.

      Bu yasak haklardan biri de ihbar tazminatı hakkıdır. Haksız yere işten çıkartılan ve bu durumla karşı karşıya kaçağını düşünen binlerce çalışan ihbar tazminatının ne olduğunu, nasıl hesaplandığını, kimlerin ihbar tazminatından yararlanabileceğini araştırıyor. Peki, ihbar tazminatı nedir? İhbar tazminatı şartları nelerdir ve ihbar tazminatından kimler yararlanabilir? Tüm detaylar haberimizde…

      İHBAR TAZMİNATI NEDİR?

      İhbar tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, bir iş yerinde çalışan işçinin iş sözleşmesi sona ermeden önce işveren tarafından belirli bir süre önceden bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bu bilgilendirme yazılı ve açıklayıcı bir şekilde olmalıdır. Ancak işçinin kanunda belirtilen süreler uyarınca önceden haber vermeden veya ihbar süresini doldurmadan işten çıkarılması durumunda işçiye ihbar tazminatı hakkı doğmaktadır. Bu durumun tersi de geçerlidir. Yani işçi kanunda belirtilen süreler çerçevesinde işverene haber vermeden işten zamanından önce ayrılırsa işverene ihbar tazminatı ödemek zorundadır.

      İHBAR TAZMİNATINA KİMLER HAK KAZANIR?

      4857 sayılı İş Kanunu kapsamında yer alan iş kollarında belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan ve iş sözleşmesinin kanunda belirtilen süreler çerçevesinde feshedileceği önceden kendisine bildirilmeden işten çıkartılan işçiler için ihbar tazminatı hakkı doğmaktadır. Diğer yandan işçiye ihbar yapılmış olsa bile ihbar süresi dolmadan içten çıkartılan işçiler için de ihbar tazminatı hakkı doğmaktadır.

      Bu durumun tersi için de ihbar tazminatı hakkı doğmaktadır. Yani bir işçi işten ayrılacağını işverenine önceden bildirmeden işten ayrılırsa işverenine ihbar tazminatı ödemek zorundadır.

       

      İHBAR SÜRELERİ NE KADARDIR?

      İhbar süreleri işçinin çalıştığı sürelere göre değişiklik göstermektedir. Buna göre çalışma süresine göre ihbar süreleri aşağıdaki gibidir:

      • 6 aydan az süreli çalışanlar için ihbar süresi 2 hafta,
      • 6 ay ile 18 ay arasında çalışanlar için ihbar süresi 4 hafta,
      • 18 ay ile 36 ay arasında çalışanlar için ihbar süresi 6 hafta,
      • 36 aydan fazla çalışanlar için ihbar süresi 8 hafta olarak belirlenmiştir.

      İhbar yükümlülüğü açısından hem işveren hem de işçi için bu süreler geçerlidir. Süreler ihbarın yapıldığı günden itibaren başlamaktadır. Bu süreler iş sözleşmelerinde uzatılabilir ancak kısaltılamaz.

       

      İHBAR NASIL YAPILIR?

      4857 sayılı İş Kanunu’nda işveren iş sözleşmesinin fesih edileceğini yazılı olarak ve fesih nedenini kesin bir şekilde belirtme zorunluluğu vardır. Bu nedenle eğer işveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmadıysa ihbarda bulunmuş sayılmamaktadır. Yazılı olarak ihbarda bulunmak sadece işveren için bir zorunluluktur. İşçinin işten ayrılacağını yazılı olarak bildirme zorunluluğu yoktur. Ancak ispat açısından yazılı olarak belirtilmesi tercih edilmelidir.

       

      İHBAR TAZMİNATI NİKTARI NASIL HESAPLANIR?

      İhbar tazminatı miktarı, işçinin çalışma süresine göre belirlenen ihbar süresine karşılık gelen brüt maaş miktarı kadardır. İş sözleşmesinin feshedileceği kendilerine bildirilmeyen işçi ve işveren, ihbar süresi ne kadar ise işçinin o süreye karşılık gelen brüt maaşı kadar ihbar tazminatı hakkı kazanmaktadır. Yani bir işçinin aylık maaşı 3.000 lira ise 30 güne bölünür. Günlük 100 liraya denk gelir. İhbar süresinin 4 hafta olduğunu düşünürsek yani 28 gün. Buradaki ihbar tazminatı 2.800 lira olmaktadır. Bu ihbar tazminatından sadece damga ve gelir vergisi kesilmektedir. Bunun dışında herhangi bir kesinti yapılmamaktadır.

       

      KENDİ İSTEĞİYLE İŞTEN AYRILAN İŞÇİ TAZMİNAT ALABİLİR Mİ?

      Bir çalışanın kendi isteği ile işten ayrılması veya istifa etmesi durumunda işten ayrılma nedeninin ne olduğu önemli olmaksızın herhangi bir ihbar tazminatı alamayacaktır. Ayrıca işçi ayrılacağını önceden işverene haber vermediyse ihbar tazminatı ödemek zorunda kalacaktır.

       

      HANGİ DURUMDA FESHEDİLEN İŞ SÖZLEŞMELERİ İÇİN İHBAR TAZMİNATI ÖDENMEZ?

      İhbar tazminatının ödenmesine gerek olmadan da iş sözleşmeleri feshedilebilmektedir. Aşağıdaki hallerde feshedilen iş sözleşmeleri için ihbar tazminatı ödenmemektedir:

      • Belirli süreli olan iş sözleşmelerinin zamanı geldiğinde feshedilmesi,
      • İşçinin sözleşmeyi haklı bir sebeple feshetmesi,
      • İşverenin iş sözleşmesini işçinin ahlak ve iyi niyet kurullarına uymayan hallerinde feshetmesi,
      • Deneme süresi içerisinde sözleşmenin feshedilmesi,
      • İşçinin ölümü nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi durumlarında ihbar tazminatı ödenmemektedir.
      YAZAR BİLGİSİ
      YORUMLAR

      Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.