Esnaf muaflığı nedir? Kimler faydalanabilir?

      Esnaf muaflığı nedir? Kimler faydalanabilir?

      Esnaf muaflığı denince akla ilk gelen şeyin esnafların bir şeyden muaf olduğu ama tam olarak neyden muaf olduklarını bilmediğimiz bir konu gelmektedir.

      Bizde değerli okurlarımız için esnaf muaflığının ne olduğu konusunda bir araştırma yaptık ve yazımızda paylaşmaya karar verdik. Kısaca bahsedecek olursak esnaf muaflığı, Gelir Vergisi Kanunu’na göre bazı esnafların gelir vergisinden muaf tutulmasına esnaf muaflığı denilmektedir. Bu yazımızda esnaf muaflığı nedir, hangi esnaflar muaflıktan yararlanır ve esnaf muaflığı belgesi nasıl alınır gibi konuların detaylarını paylaşacağız.

      ESNAF MUAFLIĞI NEDİR?

      Gerçek kişiler ticari faaliyetleri üzerinden elde ettikleri gelirler için, işin mahiyetine göre Gerçek Usulde veya Basit Usulde vergiye tabi tutulurlar. Eğer esnafların ticari faaliyetleri, Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. Maddesinde belirtilen Esnaf muaflığı şartları ile bağdaşıyorsa, vergiden muaf gerçek kişiler, esnaf olarak elde ettiği kazançlar üzerinden vergilendirilmezler. Yani özetle, Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. Maddesinde belirtilen iş kollarından birinde ticari faaliyet gösteren esnafların vergiden muaf tutulmasına denilmektedir.

      ESNAF MUAFLIĞINDAN KİMLER YARARLANABİLİR?

      Esnaf muaflığından yararlanmanın temel şartı, herhangi bir iş yeri açmaksızın ticari faaliyette bulunmaktır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. Maddesinde belirtilen aşağıdaki ticari faaliyetleri gerçekleştiren kişiler esnaf muaflığı kapsamında girmektedir:
      – Motorlu nakil araçları kullanılmaması ve bir iş yeri açmaksızın gezici olarak ya da perakende satış yaparak ticari faaliyette bulunanlar,
      – Herhangi bir iş yeri açmaksızın gezici olarak; hallaç, kalay, çilingir, ayakkabı tamircisi, ayakkabı boyacısı, berber, nalbant, fotoğrafçı, odun ve kömür kırıcısı, tamirci ve hamallar gibi küçük sanat erbaplarının yaptığı ticari faaliyetler,
      – Köylerde bir iş yeri açmak suretiyle her türlü sanat işleriyle uğraşanlar ile köylerde gezici olarak aynı işleri yaparak ticari faaliyette bulunanlar,
      – Nehir, göl deniz ve su geçitlerinde toplam 50 rüsum tonilatoya kadar olan makinesiz ve motorsuz vasıtalarla ticari faaliyette bulunanlar,
      – Hayvan veya bir adet hayvanla kullanılabilen hayvan arabası ile nakliye yoluyla ticari faaliyette bulunanlar,
      – Zirai faaliyetlerde kullanılan hayvan, araba, motor, traktör ve sandallar gibi vasıtalarla nakliyeciliği alışılmış hale getirmemek koşuluyla eşya ve insan taşımacılığı yaparak ara sıra ücret alanlar,
      – Evlerde kullanılan dikiş-nakış makineleri, mutfak robotu, ütü ve benzeri aletler hariç olmak üzere ve dışarıdan işçi almamak koşuluyla; havlu, örtü, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, dantel, her türlü nakış işi, turistik eşya, sepet, süpürge, paspas, tarhana, erişte ve mantı gibi ürünlerin iş yeri açmaksızın ticari faaliyetini yapanlar,
      – İş yeri açmaksızın kendi namına her türlü hurdayı kapı kapı dolaşarak toplayan ve fabrikaların atık maddeleri toplamak suretiyle bu maddelerin geri dönüşümünü yapan yerlere satmak suretiyle ticari faaliyette bulunanlar,
      – Kendi ürettiği ürünleri satmak koşuluyla; el dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik gibi kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel, kültürel ve sanatsal meslek kollarında ticari faaliyette bulunanlar,
      – Yukarıdaki maddelerdeki gibi işlere benzerlik gösteren ve bir iş yerine bağlı olmaksızın ticari faaliyetlerde bulunanlar gelir vergisinden muaf tutulmaktadırlar.

      ESNAF MUAFLIĞINDAN KİMLER YARARLANAMAZ?

      Ticari, zirai ve mesleki kazancı dolayısıyla gerçek usulde Gelir Vergisine tabi olanlar ile yukarıda saydığımız işler dışında kalan işleri Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi mükellefi olacak şekilde yapanlar esnaf muaflığından faydalanamazlar.
      Yukarıda bahsettiğimiz esnaf muaflığından faydalanan gerçek kişiler, ürettikleri ürünü kermes ve panayır yoluyla satacaklarsa bu kermes ve panayırları Gelir ve Kurumlar Vergisine tabi olan mükellefler düzenlememiş olması gerekmektedir. Bu ürünleri, dernek, vakıf ve meslek odalarının düzenlediği kermeslerde satabilirler.
      Yine ürünlerini internet üzerinden satışa çıkaran esnaflar da esnaf muaflığından faydalanamazlar. Burada bir istisna vardır. İnternet üzerinden satışı yapılan ürünlerin yıllık geliri 12 brüt asgari ücret tutarını geçmiyorsa yine esnaf muaflığından faydalanabilmektedir.

      ESNAF MUAFLIĞI BELGESİ NASIL ALINIR?

      Yukarıda saydığımız ve Gelir Vergisi Kanunu’nun 9 maddesinde yer alan esnaf muaflığı şartlarına uyanlar, ikametlerinin bulunduğu yerdeki Vergi Dairelerine dilekçe vermek suretiyle esnaf muaflığı belgesi alabilirler. Bu belge isteğe bağlı olarak alınır ve herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Esnaf muaflık belgesi üç yıl süreyle alınabilir ve sürenin bitiminde yeniden alınması gerekmektedir.
      Esnaf muaflığından çıkmak isteyenlerin, muaflık şartını kaybedenlerin, işi bırakanlar ya da işini kaybedenler vergi dairelerine giderek muafiyet belgelerini iptal ettirmeleri gerekmektedir. Esnaf muaflığından faydalananlar, alış ve satışları ile ilgili Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinden aldıkları belgeleri saklamak zorundadırlar. Sorulması durumunda bu evrakları gösteremeyenlerin esnaf muaflık belgeleri iptal edilecek.

      ESNAF MUAFLIĞINDA BELGE DÜZENİ VE STOPAJ HESAPLAMASI NASIL YAPILIR?

      Esnaf muaflığından faydalananlar yaptıkları işler dolayısıyla fatura düzenleyemezler. Bu esnaflardan alınan mal ve hizmetler için, mal ve hizmeti alan taraf gider pusulası düzenler. Bu pusula fatura yerine geçmektedir.
      Gider Pusulasında yapılan işin mahiyeti, cinse ve çeşidi, miktar ve bedeli, işi yapan ile yaptıranın, malı satan ile satın alanın isimleri adres bilgileri, tarih bilgileri yer almaktadır. İki nüsha olarak düzenlenir. Bunlardan biri malı alana diğeri malı satana verilmektedir.

      Esnaf Muaflığında Stopaj Oranları:
      – Gelir Vergisi Kanunu’nun 9 maddesinin ilgili bentlerinde yer alan emtia bedelleri veya bu emtiaların imali için ödenen hizmet bedeli üzerinden yüzde 2 oranında stopaj kesilmektedir.
      – Hurda ürünlerin alımlarında yüzde 2 oranında,
      – Diğer ürün alımlarında yüzde 5 oranında,
      – Diğer hizmet alımları için de yüzde 10 oranında stopaj kesilmektedir.

      YAZAR BİLGİSİ
      YORUMLAR

      Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.