Gelir vergisi nedir? Nasıl hesaplanır?

      Gelir vergisi nedir? Nasıl hesaplanır?

      Yeni bir şirket kurdunuz ve ürün veya hizmet satmaya başladınız. Geliriniz artmaya başladı ve her şey yoluna girdi. Tam da burada biraz keyfinizi kaçıracak ama sonuç olarak kakışı olmayan bir husus karşınıza çıkmaktadır.

      Kazanmaya başladığınız tüm bu gelirlerin vergilendirmesi. Şaşırmadık değil mi? Çünkü içtiğimiz sudan yediğimiz ekmeğe kadar her şeye vergi veriyoruz. Kazançlarımızın vergilendirilmemesi düşünülebilir mi? Tabi ki hayır!
      Kazançlarımızdan kesilen vergilere gelir vergisi denilmektedir. Bu yazımızda gelir vergisi nedir, gelir vergisi mükellefleri kimlerden oluşur, ne zaman ve nereye ödenir? Tüm bu soruların cevaplarını detaylıca derledik ve siz değerli okurlarımıza sunuyoruz.

      GELİR VERGİSİ NEDİR?

      Gelir Vergisi, hukuki olarak hak edinebilen, yetki kullanabilen ve kurumsallaşmamış gerçek kişilerin gelirleri üzerinden alınan vergiye gelir vergisi denir. Bu vergi kişinin bir yıl içerisinde elde ettiği kazanç üzerinden alınır. Tüm gelirlerde vergi alınmamaktadır. Gelir vergisine tabi gelirler Gelir Vergisi Kanunu’nda tanımlanmıştır. Aşağıda vergiye tabi olan gelir türlerini detaylıca açıklayacağız. Gelir vergisi dışında başka bir vergi türü olan Geçici Vergi ile ilgili detaylara bu makalemizden ulaşabilirsiniz.

      GELİR UNSURLARI NELERDİR?

      Ülkemizde gelirler kanunlarla belirtilmiştir. Kanunlarda yeri olmayan bir vergi vatandaştan alınamaz. Buna göre gelir vergisine tabi gelirler de Gelir Vergisi Kanunu’nda detaylı olarak belirtilmiştir. Buna göre, gelir getiren kazançlar ve vergiye tabi gelirler de şu şekildedir:
      – Ticari kazançlar,
      – Zirai kazançlar,
      – Ücretler, Serbest meslek kazançları, gayrimenkullerden elde edilen kazançlar,
      – Menkul sermayeden elde edilen kazançlar,
      – Diğer kazançlar ve gelirler.

      GELİR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ KİMLERDİR?

      Gelir vergisine tabi mükellefler aşağıdaki gibidir:
      – Türkiye Cumhuriyeti’nde ikamet edenler,
      – Bir yıl içerisinde en az 6 ay sürekli olarak Türkiye’de ikamet edenler,
      – Türkiye’de resmi daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup, bu daire, teşebbüs veya teşekküllerin işleri dolayısıyla yabancı ülkede oturan Türk vatandaşları Gelir Vergisine tabidir.
      – Bu mükellefler, Türkiye’de ve yurt dışında elde ettikleri gelirler üzerinden vergi vermektedirler.
      – Türkiye’ye yerleşmemiş ve Türkiye’de yaşamayan ancak Türkiye’den gelir sağlayanlar Dar Mükellef sayılırlar. Bunlar sadece Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve mülk üzerinden vergi ödemektedirler.

      GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ NEDİR, NE ZAMAN VERİLİR?

      Gelir Vergisi Beyannamesi, kişinin gelirini gösteren ve vergi matrahının gerçekleşmesi için verilen beyannameye denir. Gelir Vergisi Beyannamesi, takip eden yılın Mart ayının 25. günü mesai bitimine kadar verilir. Örneğin, 2020 yılı gelir vergisi beyannamesi, 2021 yılının Mart ayının 25. günü mesai bitimine kadar verilmesi gerekir.
      Kişinin geliri basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan olması durumunda, takip eden yılın Şubat ayının 25. günü mesai bitimine kadar verilmesi gerekir.

      GELİR VERGİSİ NE ZAMAN ÖDENİR?

      Gelir vergisi iki farklı şekilde ve iki taksitte ödenmektedir. Bunlardan ilki, eğer kişinin geliri basit usulde tespit ticari kazançlardan elde edilen gelirlerden oluşmuyorsa; ilk taksit Mart ayı sonuna kadar, ikinci taksiti aynı yılın Temmuz ayı sonuna kadar ödenmesi gerekir.
      İkincisi, eğer kişinin geliri basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan elde ediliyorsa; ilk taksit Şubat ayı sonuna kadar, ikinci taksit Haziran ayı sonuna kadar ödenmesi gerekir.

      GELİR VERGİSİ NEREYE ÖDENİR?

      Gelir vergisi mükellefleri, vergilerini ikamet adreslerinin bulunduğu yere bağlı Vergi Dairesine, iş yeri adreslerinin bağlı bulunduğu Vergi Dairesine veya bankalar aracılığıyla ödemektedirler.

      2020 YILI GELİR TARİFESİ NASILDIR?

      2020 yılında uygulanacak olan gelir vergisi tarifesi aşağıdaki gibidir:
      – 22.000 liraya kadar olan gelirler için yüzde 15,
      – 49.000 liranın 22.000 lirası için 3.300 lira fazlasına yüzde 20,
      – 120.000 liranın 49.000 lirası için 8.700 lira fazlasına yüzde 27,
      – 600.000 liranın 120.000 lirası için 27.870 lira fazlasına yüzde 35,
      – 600.000 liradan fazlasının 600.000 lirası için 195, 870 lira fazlasına yüzde 40 oranlarında Gelir Vergisi ödenmektedir.

      GELİR VERGİSİ HESAPLAMASI NASIL YAPILIR?

      Yukarıdaki verilen vergi tarifesine göre gelir vergisi şu şekilde hesaplanır:
      – Toplamda 22.000 liranın altındaki gelirler için uygulanacak olan vergi oranı yüzde 15’tir. Örneğin verginin işlem göreceği miktar 10.000 lira olsun. Bu miktar gelir vergisi tarifesinin birinci diliminde yer aldığı için yüzde 15 oranında vergi kesilecektir. Buna göre ödenmesi gereken vergi: 10.000 X %15 = 1.500 lira olacaktır.

      – Bir başla örnek verelim. Verginin işlem göreceği miktar 49.000 lira olsun. Bu miktarın 22.000 lirası ilk dilimde kaldığı için yüzde 15 olarak vergilendirilir. 22.000 X %15 = 3.300 lira. Yine aynı miktarın 22.000 liralık kısmı da ikinci dilimde yer aldığı için yüzde 20 olarak vergilendirilir. 22.000 X %20 = 4.400lira. Geriye kalan 5.000 lira da üçüncü dilime denk geldiği için yüzde 27 olarak vergilendirilir. 5.000 X %27 = 1.350 lira.
      Bu işleme göre toplam ödenmesi gereken Gelir Vergisi: 3.300+4.400+1.350 = 9.050 lira olmaktadır.

      YAZAR BİLGİSİ
      YORUMLAR

      Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.