Geçici vergi nedir? Nasıl hesaplanır?

      Geçici vergi nedir? Nasıl hesaplanır?

      Bir girişimci iş kurmadan önce ilk düşündüğü şeylerin başında ne kadar ve hangi vergileri vereceğini araştırıyor. Öyle ki neredeyse soluduğumuz havaya kadar her şey vergilendirilmiş durumda. Şimdi çok bilinmeyen ama işletmelerden büyük oranlarda alınan bir vergi türünden bahsedeceğim.

      Uzun süredir birikim yaparak hayalini kurduğunuz iş yerinizi açtınız ve kendi işinizi kurdunuz. İşe başladınız ve her şey yolunda gidiyor. Bu ara yaptığınız araştırmaya göre Geçici Vergi Mükellefi olduğunu öğrendiniz ne yapacaksınız. Nedir bu geçici vergi, kimlerden ve hangi oranlarda alınır? Gelin bu konunu detaylarına birlikte bakalım.

      GEÇİCİ VERGİ NEDİR?

      Geçici verdi, ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbapları ve kurumlar vergisi mükelleflerinin (burada basit usulde vergilendirilinler hariç tutulmak üzere) cari vergilendirme dönemlerinin Gelir ve Kurumlar Vergisine mahsuben üçer aylık kazançları üzerinden hesaplanarak peşin ödenen vergi uygulamasına denir. Bu vergi halk arasında peşin vergi olarak isimlendirilmiş ve bu haliyle bilinir.
      Peşin vergi olarak bilinmesinin sebebi ise, bir işletmenin nihayetinde verecek olduğu Gelir Vergisi ile Kurumlar Vergisi’nin tüm yıl bir seferde hesaplanarak verilmesi yerine üçer aylık dönemlerle hesaplanarak öncesinden ve her üç ayın sonunda tahsil edilmesi sebebiyledir.

      KİMLER GEÇİCİ VERGİ ÖDER?

      Geçici vergi, yukarıda da bahsettiğimiz gibi işletmelerin kazançları üzerinden ödeyeceği vergilerin üçer aylık dönemlerde hesaplanarak tahsil edilmesidir. Bu vergi, Gelir Vergisi ile Kurumlar Vergisinden ayrı bir vergi değildir. Üçer aylık dönemlerde ödenen bu vergiler yıl sonunda, Gelir Vergisi mükellefinden takip eden yılın Mart ayında gelir vergisi beyannamesinden; Kurumlar Vergisi mükellefinin ise takip eden yılın Nisan ayında vereceği Kurumlar Vergisi beyannamesinden mahsup edilir.

      GEÇİCİ VERGİ ORANLARI NEDİR?

      Geçici Vergi oranı, Gelir Vergisi mükellefleri için yüzde 15 olarak uygulanırken, Kurumlar Vergisi mükellefi yüzde 20 olarak uygulanmaktadır. İşletmenin kar ve zarar durumu yıl başından ilgili dönemin sonuna kadar hesaplanır ve bir önceki dönemde hesaplanan Geçici Vergi tutarı beyannameden düşülür. Böylece işletmenin karından sadece bir önceki döneme ilave olarak elde edilen kar üzerinden vergi tahsil edilmiş olur.

      GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİ

      Ülkemizde her vergi türünün beyan edilmesi gerekmektedir. Her verginin beyan edilmesi gerektiği gibi geçici verginin de beyan edilmesi gerekmektedir. Bu beyannamelere mükellefin durumuna göre aşağıdaki evrakların da beyannameye eklenmesi gerekmektedir.
      – Kurumlar Vergisi ve Bilanço Defteri tutan mükellefler işletmeye ait gelir tablosunu eklemesi gerekir.
      – İşletme Defteri tutmakla yükümlü olan mükellefler, beyannamelerine işletme hesap özetini eklemeleri gerekmektedir.
      – Serbest Meslek Kazanç Defteri tutan mükelleflerin de beyannamelerine serbest meslek kazancı bildirimini eklemesi gerekmektedir.

      GEÇİCİ VERGİ BEYANNAME VERME VE ÖDEME ZAMANLARI

      Geçici Vergi beyannameleri, üç aylık hesap döneminin bitimini takip eden ikinci ayın 17. gününe kadar verilebilmektedir ve ödenebilmektedir. Bunu bir örnekle anlatacak olursak; Nisan, Mayıs ve Haziran dönemine ait olan Geçici Vergi ve beyannamesi, 14 Ağustos’a kadar verilebilir ve 17 Ağustos’a kadar ödenebilir.

      GEÇİCİ VERGİ NASIL HESAPLANIR?

      Geçici vergi, yukarıda da bahsettiğimiz gibi kümülatif olarak hesaplanır ve önceki dönemde hesaplanan geçici vergi tutarları düşülür. Böylece sadece son dönemde ilave elde edilen gelir vergilendirilmiş olmaktadır. Şimdi bu vergilerin nasıl hesaplandığını örneklerle anlatacağız. Şöyle ki:
      Gelir Vergisi mükellefi olan Ali isimli işletmecinin 2020 içerisinde elde ettiği kazançlar şu şekilde olsun.
      Ocak-Şubat-Mart: 1.500 lira,
      Nisan-Mayıs-Haziran: 2.000 lira,
      Temmuz-Ağustos-Eylül: 1.500 lira,
      Ekim-Kasım-Aralık: 2.500 lira.

      İşletmeci Ali bey, normal şartlarda geçici vergi olmasaydı: Yıl içerisindeki toplam kazancı 7.500 lira üzerinden Mart ayında beyanname verecekti. Bu gelir üzerinden de 1.125 lira Gelir Vergisi ödeyecekti. Ancak Geçici Vergi uygulaması ile her 3 aylık dönemler için ayrı ayrı beyannameler verecek ve 4 beyanda ödediği vergi tutarlarının toplamını Mart ayı yıllık Gelir Vergisi beyanında mahsup edecekti. Şimdi ali Bey isimli işletmecinin 3’er aylık dönemlerde ödemesi gereken Geçici Vergi miktarlarına bakalım:

      – Ocak-Şubat-Mart: 1.500 lira kar üzerinden ödenmesi gereken Geçici Gelir Vergisi 225 lira olmaktadır.
      – Nisan-Mayıs-Haziran: 2.000 lira kar üzerinden ödenmesi gereken Geçici Gelir Vergisi 300 lira olmaktadır.
      – Temmuz-Ağustos-Eylül: 1.500 lira kar üzerinden ödenmesi gereken Geçici Gelir Vergisi 225 lira olmaktadır.
      – Ekim-Kasım-Aralık: 2.500 lira kar üzerinden ödenmesi gereken Geçici Gelir Vergisi 375 lira olmaktadır.

      Bu hesaplamalara göre İşletmeci Ali Bey;
      – Yıllık 7.500 lira kardan yüzde 15 gelir vergisi alındığında 1.125 lira Gelir Vergisi ödemektedir.
      – Geçici Vergi dönemlerinde ödenen 225+300+225+375 liralık vergilerin toplamı da yine 1.125 lira olmaktadır.
      Burada parça parça ödenen geçici vergi tutarları yıl sonunda verilecek beyanda mahsup edilmektedir. Ödenmeyen geçici vergiler yıllık gelir vergisi beyannamesinde düşülmez ve ödenmediği için ödenene kadar gecikme zammı uygulanır.
      Örnekte görüleceği gibi Geçici Vergi, ayrı bir vergi yükü olmayıp, işletmenin Kurumlar ve Gelir vergilerinin üçer aylık dönemlerde erken hesaplanıp önceden almasına dayanan bir vergi uygulamasıdır.

      GEÇİCİ VERGİ HESAPLAMASINI KİM YAPAR?

      Geçici Vergi hesaplamalarının yapılabilmesi için öncelikle gelir-gider takiplerinin düzenli olarak yapılması gerekmektedir. Düzenli şekilde tutulmuş gelir-gider tablosu üzerinden Geçici Vergi hesaplamasını Mali Müşavirler yapmaktadır ve ilgili mükelleflere bildirmektedir.

      YAZAR BİLGİSİ
      YORUMLAR

      Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.