Koronavirüs dolayısıyla çalışma ve izin türleri

      12.05.2020
      Koronavirüs dolayısıyla çalışma ve izin türleri

      Çin’de ortaya çıkan ve dünyayı etkisi altına alarak on binlerce insanın ölümüne yol açan Koronavirüs salgını Mart ayında ülkemizde de görülmeye başladı.

      Koronavirüs salgını dolayısıyla ülkemizde pek çok değişim yaşanmış ve bir çok önlem alınmıştır. Salgın dolayısıyla işletmelerin bir kısmı normal çalışma sistemine devam ederken bir kısmı da uzaktan çalışma sistemine geçiş yaptı. Bu sürecin koronavirüsü kontrol altına alınana kadar devam edeceği düşünülüyor. Bu sürecin hiç kuşkusuz hem işveren hem de çalışan açısından bazı etkileri olacaktır.
      Bu yazımızda olası çalışma ve izin seçenekleri üzerinde duracağız. Hangi çalışma sistemlerinin veya hangi izin türlerinin kullanılabileceğinin detaylarına bakacağı.

      KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ

      Kısa çalışma ödeneği; ekonomik, sektörel veya bölgesel krizler veya zorlayıcı sebepler dolayısıyla iş yerlerinin haftalık çalışma süresinin belli bir ölçüde azaltılması veya iş yeri faaliyetlerinin tamamen ya da kısmen geçici olarak durdurulması durumlarında, iş yerinde sigortalı olarak çalışanlara 3 ayı geçmemek üzere saplanan ekonomik destektir. Bu ödenek, çalışanın son bir yıllık aldığı ücret ortalamasının yüzde 60’ı kadardır.
      Talep iş veren tarafından İŞKUR il ve ilçe şubelerine yazılı olarak iletilir. Kurum iş yerlerine kısa çalışma ödeneği şartlarının oluşup oluşmadığını öğrenmek üzere müfettiş görevlendirir. Uygun olması durumunda çalışanlara kısa çalışma ödeneği ödenir. Bu ödenek asgari ücret brüt tutarının yüzde 150’sini geçemeyecektir. Ödemeler PTT üzerinden her ayın beşinde çalışana direkt ödenmektedir.

      TELAFİ ÇALIŞMASI

      Koronavirüs dolayısıyla zorunlu nedenlerle işin durması, iş yerlerinin kapatılması veya buna benzer nedenlerle çalışma sürelerinin azalması veya işçinin talebiyle kendisine izin verilmesi durumunda, iki ayda tamamlanmak üzere iş başı yapıldığında daha önce çalışılamayan zamanlar için telefi çalışması yapılabilir. Telafi çalışmaları günlük en çok 3 saat yapılabilecek ve fazla mesai olarak kayda alınmayacak.
      Çalışılamayan süre içerisinde ve telafi çalışmaları döneminde çalışanlara, normal ücret ödenecektir. İşveren, yapılan telafi çalışmalarını hangi nedenler dolayısıyla yapıldığını çalışanına açık bir şekilde bildirmek zorundadır. Bu telafi çalışmalarının ne zaman başlayıp ne zaman biteceği de çalışana bildirilmek zorundadır.

      UZAKTAN ÇALIŞMA

      Uzaktan çalışma, yapılan işlere ve kurumlara bağlı olarak evden yapılabilecek çalışma imkanlarına denir. Uzaktan çalışma sözleşmesi, çalışanla yazılı olarak yapılmalıdır. Bu yazılı sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, ücretin ödenmesi, işveren tarafından sağlanan ekipman ve bunların korunması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkim tüm detaylar yer almalıdır.
      Yukarıda bahsettiğimiz hususların olağanüstü durumlar ve zorunlu haller nedeniyle yazılı bir sözleşme ile hayata geçirilememesi durumunda, uzaktan çalışma şartlarının en azından e-posta yoluyla çalışana bildirilmesi gerekmektedir. Uzaktan çalışma karşılıklı muvafakatla yapılacağından çalışanın uzaktan çalışmayı kabul etmesi gerekir. Eğer çalışanlar her hangi bir gerekçeyle uzaktan çalışmayı kabul etmemesi durumunda kendilerine ücretli izin verilmesi gerekir. Çalışan uzaktan çalışmayı kabul ederse çalışmaya dair ekipman ve masraflar iş veren tarafından karşılanmak zorundadır.


      TOPLU İZİN

      İşverenler işlerini kötü gitmesi dolayısıyla Nisan İle Ekim ayları arasında çalışanlarından bir kısmını veya tamamını toplu izne çıkartabilir. Kullandırılan zorunlu izinler için ödenecek ücretler, çalışanın toplam yıllık ücretleri üzerinden mahsup edilebilir. İşverenin toplu izin kullandırabilmesi için ise işçilerin yıllık ücretli izin formunu doldurmaları gerekmektedir. Bu izinler Nisan ayından sonra kullandırılabileceği için Mart ayında gerekmemektedir.

      ZORUNLU YILLIK İZİN

      Çalışanın yıllık iznini ne zaman kullanacağını belirlemek, işverenin yönetim hakkı kapsamında işverene bırakılmıştır. Ancak işveren de iyi niyet kuralları çerçevesinde işçinin talep ettiği zamanda kullandırması gerekmektedir. İş yerlerinin çalışma zorluğu dolayısıyla işveren bu zamanı belirleyebilir ve çalışanı zorunlu yıllık izne çıkartabilir. İzne çıkarılacak personel ise izin formu doldurması gerekmektedir. Bu çalışanlar, ister yıllık izne hak kazanmış olsun isterse olmasın herkes formu doldurmak zorundadır.

      ÜCRETSİZ İZİN

      Çalışan ve işverenin karşılıklı olarak anlaşması durumunda, çalışan kişi karşılıklı belirlenen süre içerisinde ücretsiz izin kullanabilir. Bu süre içerisinde işçinin ücret ve SGK primleri ödenmeyecektir. İşverenin haksız ve rızası dışında çalışanını ücretsiz izne çıkarması işveren için risklidir. Çünkü çalışan için haklı bir fesih nedeni ortaya çıkmaktadır. Bu da işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirir.

      YARIM ÜCRET ÖDENMESİ

      Koronavirüs ya da başka zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan ya da çalıştırılamayan işçiye bu bekleme süresi içerisinde bir haftaya kadar her gün yarım ücret ödenmektedir. Bunun ödenmesi için işçiyi iş yerinden alıkoyan zorlayıcı bir sebep olması gerekir. Örneğin, Koronavirüs dolayısıyla çalışanlarda virüs çıkması veya iş yerlerine hammaddenin gelememesi gibi durumlar zorlayıcı sebeplerdir.

      YURTDIŞINDAN GELEN İŞÇİNİN DURUMU

      Herhangi bir sebeple yurtdışına çıkmış ve geri dönen çalışanlara SGK anlaşmalı bir doktordan rapor alınmalıdır. Bu rapor 14 gün olarak alınmalıdır. Çünkü yurtdışından gelen çalışanlar karantinaya alınır ve 14 gün boyunca gözetim altında tutulurlar. İstirahat raporu verilen çalışan bu süre içerisinde çalıştırılmamalı, içte çalışmadığı günler SGK’ya bildirilmeli ve bu süreye ilişkin ücretin SGK’dan talep edilmesi gerekmektedir. Rapor alamayan işçiler için 14 gün karantina boyunca evden çalışma imkanı sunulabilir. Bu mümkün değilse çalışanın rızası dahilinde yıllık ücretli izin kullandırılabilir.

      YAZAR BİLGİSİ
      YORUMLAR

      Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.